Paardenweide verbeteren: hoeveel lavameel, wanneer en hoe lang wachten

In het kort

• Een paardenweide verbeter je eerst met weidebeheer: vakken, rust, maaien en de mest verspreiden of opruimen.
• Laat de grond eens in de drie tot vier jaar onderzoeken en bekalk als de pH te laag is.
• Lavameel strooi je als bodemverbeteraar: 100 gram per m², van februari tot april of in het najaar; een bigbag van 500 kg is genoeg voor een halve hectare.
• Haal de paarden eraf voor je strooit en laat ze pas terug als een flinke regenbui het meel de grond in heeft gespoeld.

Een paardenweide heeft het zwaar. Paarden grazen steeds op dezelfde plekken, laten het gras rond hun mest staan en trappen zachte grond snel kapot. Wil je je paardenweide verbeteren, dan begin je bij de grond en bij het weidebeheer. Lavameel kan daarbij een plek krijgen als bodemverbeteraar. In dit artikel lees je hoeveel je strooit, wanneer je dat doet en hoe lang de paarden daarna van het perceel blijven.

Een paardenweide verbeter je met weidebeheer en een bodem op peil. Laat de grond onderzoeken en bekalk als de pH te laag is. Verdeel de wei in vakken en geef elk vak rust. Strooi lavameel als bodemverbeteraar: 100 gram per m², van februari tot april of in het najaar. Laat de paarden pas terug na een flinke regenbui.

Waarom een paardenweide snel achteruitgaat

Paarden zijn kieskeurige grazers. Vier dingen maken een paardenweide kwetsbaar:

• Paarden grazen graag steeds op dezelfde stukken. Volgens de Amerikaanse Rutgers University kunnen ze het gras daar op den duur verzwakken en laten afsterven.
• Waar ze mesten, grazen ze liever niet als ze kunnen kiezen. Zo ontstaan kort afgegraasde stukken naast hoge pollen gras, beschrijft New Mexico State University.
• Op zachte grond doen paarden veel schade. Rutgers raadt aan de wei in het vroege voorjaar niet te gebruiken, zolang de grond zacht is.
• Te veel paarden op te weinig grond. Rutgers noemt voor een gematigd klimaat 0,4 tot 0,8 hectare weide per paard. In het voorjaar groeit het gras hard en kan een wei meer paarden aan dan in de zomer.

Het gevolg: kale plekken en een zode die steeds minder gras levert. Een product lost dat niet op als het weidebeheer niet klopt. Begin dus met de grond en de verdeling van de wei.

Begin bij de grond: meten en zo nodig bekalken

Laat eerst de grond onderzoeken. Op grasland neem je het monster op 0 tot 10 cm. Het Handboek Melkveehouderij van Wageningen University & Research raadt aan om dat eens in de vier jaar te doen. Rutgers adviseert voor paardenweiden elke drie tot vier jaar opnieuw te meten. Hoe je de uitslag leest, staat in bodemanalyse: zo lees je de uitslag.

Voor grasland noemt het handboek een gewenste pH-CaCl2 van 5,0 tot 5,6 op zand en klei en pH-CaCl2 4,8 tot 5,4 op veen. Zowel een te lage als een te hoge pH geeft minder opbrengst. Dat advies is opgesteld voor de melkveehouderij; een apart Nederlands advies voor paardenweiden hebben we niet gevonden.

Is de pH te laag, dan is kalk de snelle weg. Hoeveel kalk je nodig hebt en welke soort, lees je in grasland bekalken of steenmeel. Rutgers raadt aan paarden van de wei te halen als je kalk of kunstmest strooit. Houd ze er dan een paar dagen af, of tot na een regenbui.

Lavameel op de paardenweide: hoeveel en welke verpakking

Lavameel is fijngemalen diabas, een vulkanisch gesteente met dezelfde samenstelling als basalt. Het is een bodemverbeteraar, geen meststof en geen voer. Volgens de productinformatie bevat het meer dan 40% siliciumdioxide, meer dan 8% calciumoxide en meer dan 3,5% magnesiumoxide, plus sporenelementen. Het verweert langzaam en werkt daardoor jaren door. Volgens de producent voedt het het bodemleven en draagt het bij aan een betere samenstelling van de grasmat, met meer klaver.

Een paardenweide is grasland. Lava-Meel rekent op grasland met 1.000 kg lavameel per hectare per jaar: 100 gram per m². Alle prijzen zijn inclusief btw en franco in Nederland.

Kijk goed naar de prijzen. De bigbag van 500 kg kost € 8,82 meer dan die van 250 kg. Heb je een kwart hectare, dan strooi je met 500 kg twee jaar. Bewaar de rest dicht, op de pallet onder een dak of onder een zeil. De emmer is handig voor kleine stukken, zoals kale plekken die je doorzaait.

Een rekenvoorbeeld. Je hebt 1 hectare voor twee paarden en verdeelt die in vier vakken van 2.500 m². Per jaar heb je dan 1.000 kg lavameel nodig: één bigbag van 1000 kg voor € 271,79. Strooi in het voorjaar of het najaar vak voor vak 250 kg, telkens als een vak net is afgegraasd en rust krijgt. Zo hoef je nooit de hele wei tegelijk vrij te maken.

Wat zegt onderzoek? Wij vonden geen onderzoek met steenmeel op paardenweiden. Wel is er een Engelse proef met basaltmeel op een bloemrijk hooiland, met 50 ton per hectare: vijftig keer onze graslanddosering. Na een jaar waren opbrengst, suiker, eiwit en verteerbaarheid van het hooi niet veranderd. Een aantal sporenelementen nam in de bodem toe, maar geen enkel element kwam op een niveau dat giftig is voor het milieu. Over de gezondheid van je paarden doen we geen uitspraken. Strooi lavameel niet in voer of drinkwater.

Wanneer strooi je, en hoe lang blijven de paarden eraf?

Strooi van februari tot april, of in het najaar na de laatste graas- of maaibeurt. Kies een rustige dag zonder harde wind en strooi liefst droog, vlak voordat er regen komt. De bui spoelt het meel de grond in. Strooi niet op bevroren, besneeuwde of drassige grond.

Op een grote wei strooi je met een kunstmest- of kalkstrooier. Op een klein stuk kan het met de hand. Weeg één keer af hoeveel een volle schep weegt, dan weet je hoeveel scheppen je per m² nodig hebt. Meer over strooiers lees je in lavameel uitrijden.

Hoe lang wachten? We geven geen vaste wachttijd in dagen. Wij houden de volgorde aan die Rutgers University voor kunstmest geeft: haal de paarden eraf, maai het vak en strooi pas daarna. Laat de paarden pas grazen als regen het goed de grond in heeft gespoeld. Ligt er nog meel op het gras, wacht dan nog even. Het handigst is strooien op een vak dat net is afgegraasd en dat daarna toch een paar weken rust krijgt.

Omweiden, maaien en kale plekken

Rutgers geeft deze vuistregels voor het weidebeheer:

• Laat de paarden een vak ongeveer een week begrazen, of tot korte grassen zoals Engels raaigras nog 5 tot 8 cm hoog zijn.
• Geef het vak daarna ongeveer drie weken rust, tot die grassen weer 13 tot 15 cm hoog zijn.
• Werk met minstens vier vakken als dat kan.
• Maai na een graasbeurt het overgebleven gras af. Dat haalt de hoge pollen weg. Maai onkruid voordat het zaad zet.
• Verspreid de mest na een graasbeurt, als de paarden op een ander vak staan, zodat hij opdroogt. Je kunt hem ook opruimen en composteren: dat raadt New Mexico State University vooral aan voor paardenmest.

Kun je niet omweiden? Laat de paarden dan alleen een paar uur per dag op de wei, of zet ze een deel van de dag op een ander stuk met hooi. Extra hooi geven terwijl de paarden op de wei staan, lost overbegrazing niet op, schrijft Rutgers. Voor natte periodes, de winter en de tijd na doorzaaien raadt Rutgers een uitloop aan: een klein stuk om te bewegen. Daar blijft weinig gras over, maar de rest van de wei wordt ontzien en kan meer gras leveren. Leg de uitloop op goed doorlatende grond, uit de buurt van sloten.

Kale plekken zaai je door. Het Handboek Melkveehouderij noemt doorzaaien zinvol als er minder dan één gezonde spruit Engels raaigras per dm² staat. Gebruik circa 30 kg diploïd Engels raaigras per hectare, dat is 3 gram per m². Het handboek raadt bij kale plekken na de winter aan om zo vroeg mogelijk in het voorjaar te zaaien, zodra de grond draagt. Rutgers noemt april, of half augustus tot half september. Zaai je met de hand, dan kun je lavameel meteen meestrooien, 100 gram per m², en samen met het zaad licht inharken.

Geef jong gras tijd. Rutgers adviseert na herstel van een wei: laat het gras groeien tot 15 tot 20 cm en maai het. Laat het opnieuw groeien tot 15 tot 20 cm en maai nog eens. Pas als het daarna 10 tot 15 cm is, mogen de paarden erop. Dan zitten de jonge planten stevig genoeg vast. Reken op een paar maanden zonder paarden op dat stuk.

Ga je een stuk wei ploegen of frezen om het opnieuw in te zaaien, dan vernietig je grasland. Volgens RVO gelden de regels daarvoor ook als je hobbydieren houdt en het gras gebruikt om te weiden of voer te winnen. Kijk dus eerst op de site van RVO welke periode voor jouw grondsoort geldt.

Het jaar rond op de paardenweide

Zet alles op een rij, dan ziet een jaar er zo uit:

Zie je heermoes in je wei of in het hooi, lees dan heermoes in weiland en hooiland. Wil je aan de slag, dan kun je lavameel kopen per emmer of bigbag, uit eigen voorraad in Marwijksoord en binnen 1 tot 5 werkdagen geleverd.

Bronnen

• Rutgers Cooperative Extension, Horse Pasture Management: Best Management Practices (geraadpleegd 2026). extension.rutgers.edu
• Rutgers Cooperative Extension, Horse Pasture Management: Soil Fertility (geraadpleegd 2026). extension.rutgers.edu
• W.J. Bamka en J.R. Justin, Rutgers Equine Science Center, Establishing and Managing Horse Pastures, Fact Sheet 368 (2003). esc.rutgers.edu
• J.L. Turner en B. Smythe, New Mexico State University, Management Practices for Horse Farms that Aid in Control of Equine Parasites, Guide B-722 (2024). pubs.nmsu.edu
• Wageningen University & Research, Handboek Melkveehouderij 2023-2024, hoofdstuk 2 Bemesting (2023). backend.wur.nl
• Wageningen University & Research, Handboek Melkveehouderij 2023-2024, hoofdstuk 3 Grasland en voedergewassen (2023). backend.wur.nl
• D.S. Bell en anderen, Enhanced rock weathering in grassland: Impacts of basalt dust on hay meadow soil, forage, and floristic diversity, Science of the Total Environment 1038 (2026). ebi.ac.uk
• RVO, Grasland vernietigen (2026). rvo.nl
• Lava-Meel, Een bigbag ontvangen, opslaan en strooien (2026). lava-meel.nl
• Lava-Meel, Diabas lavameel, emmer 20 kg: productinformatie en samenstelling (2026). lava-meel.nl